İran, ABD menşeli silahlar üzerinde “tersine mühendislik” çalışmalarına başladı. İran’ın Press TV haberine göre, Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı birimlerin Hürmüzgan eyaletinde bulduğu patlamamış ABD füzeleri ve küçük ölçekli bombalar, bu süreçte önemli bir rol oynadı. İmam Seccad Kolordusu tarafından yapılan açıklamada, 15’ten fazla ağır ABD füzesinin etkisiz hale getirildiği ve bu mühimmatların inceleme için araştırma ve teknik birimlere gönderildiği belirtildi. Ayrıca, Zencan merkezli Ensar el-Mehdi Kolordusu, eyalet genelinde 9 bin 500’den fazla küçük çaplı bomba toplandığını duyurdu. Haberde, GBU-57 tipi sığınak delici bir bombanın başarıyla söküldüğü ve inceleme için yetkili makamlara teslim edildiği kaydedildi.
Çatışmanın doğası değişiyor: Teknoloji ve caydırıcılık savaşı
İngiliz ve ABD basınında yer alan analizlerde, Washington ile Tahran arasındaki gerilimin farklı bir boyuta taşındığına dikkat çekiliyor. Uzmanlar, çatışmanın artık askeri temasın ötesine geçtiğini, askeri teknoloji, mühimmat stoklarının eritilmesi ve bölgedeki caydırıcılık dengesinin yeniden inşası gibi daha karmaşık unsurları kapsadığını savunuyor. Eski CIA analistlerine dayanan The i Paper, İran’ın ele geçirdiği patlamamış ABD ve İsrail silahlarını inceleyerek teknolojik sırlarını çözme çabalarından endişe duyulduğunu belirtiyor. Analistler, Tahran’ın özellikle Tomahawk füzeleri, Reaper İHA sistemleri, JASSM füzeleri ve GBU-57 sığınak delici bombalar üzerinde yoğunlaştığını ifade ediyor.
Rapor, İran’ın bu süreçte Rusya ve Çin’den teknik destek alma ihtimalinin, güdümlü sistemler, sinyal karıştırma ve gizlilik (stealth) teknolojilerine dair sırların ifşa olma riskini artırabileceğini vurguluyor.
İran’ın cephaneliği ve stratejik hatalar
The Guardian gazetesinde yer alan bir analizde, savunma ve güvenlik editörü Dan Sabbagh, ABD’nin askeri hamlelerinin İran’ın kapasitesini dizginleme hedefine ulaşmadığını savunuyor. İstihbarat verilerine dayanan bu analiz, yoğun hava saldırılarının yalnızca İran cephaneliğinin bir kısmını etkisiz hale getirdiğini ve füze ile İHA stokunun yaklaşık yarısının hâlâ operasyonel olduğunu öne sürüyor. Profesör Fawaz Gerges, aynı gazetede yayımlanan değerlendirmesinde, Trump yönetiminin İran’a yönelik askeri stratejisini “stratejik hata” olarak nitelendiriyor. Gerges, Tahran’ın bu süreçten özgüvenle çıktığını, Hürmüz Boğazı ve Babülmendep gibi kritik enerji geçiş noktalarını tehdit etme kapasitesini kanıtladığını belirtiyor.
ABD-İran-İsrail savaşında son durum
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırılarda 3 binden fazla insanın hayatını kaybetmesinin ardından, 8 Nisan’da Pakistan’ın arabuluculuğuyla geçici bir ateşkes ilan etti. Taraflar, savaşı tamamen sona erdirecek kalıcı bir anlaşma umuduyla ateşkes süresini uzatmaya devam ediyor.
