Avrupa’nın Doğalgaz Pazarındaki Kaybı: Nedenleri ve Sonuçları

Avrupa, son dönemde doğalgaz pazarındaki rekabet gücünü kaybetmeye başladı. Asyalı alıcıların sınırlı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) kargoları için daha yüksek fiyat teklifleri vermesi, Avrupa’nın küresel LNG pazarındaki konumunu zayıflatıyor. Gemi takip verileri, bazı LNG tankerlerinin sefer sırasında yön değiştirdiğini ve Atlantik çıkışlı birçok sevkiyatın rotalarının değiştiğini ortaya koyuyor.

Hürmüz Boğazı, küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sinden sorumlu olup, bölgedeki gerginliklerin artması nedeniyle oldukça kritik bir konumda. ABD ve İsrail’in son dönemdeki füze saldırıları, İranlı yetkililerin bölgedeki kontrolünü daha da pekiştirmesine neden oldu. Bu durum, LNG pazarındaki rekabeti daha da körüklüyor. Dünyanın en büyük LNG üreticisi olan Katar’ın Ras Laffan tesislerinde yaşanan saldırılar, Katarlı enerji üreticisinin Avrupa ile yaptığı sözleşmelerde mücbir sebep ilan etmesine yol açtı ve arz kesintileri giderek belirgin hale geldi.

Avrupa, Hürmüz Boğazı’ndan gelen sınırlı LNG arzıyla başa çıkmaya çalışırken, fiyat artışlarıyla mücadele etmek durumunda kalıyor. Asya ülkeleri, enerji ihtiyaçlarının yaklaşık yüzde 80’ini Hürmüz Boğazı üzerinden sağlamaktadır. Tayvan ise yalnızca 11 günlük gaz rezervine sahip olduğunu açıkladı. İstihbarat şirketi Kpler, Orta Doğu’daki çatışmalar sonrasında yön değiştiren LNG tankerlerinin sayısının arttığını belirtiyor. Katar’dan çıkan son kargoların, 27 Mart’a kadar İngiltere ve İtalya gibi ülkelere ulaşması bekleniyor.

Kpler LNG ve Doğal Gaz Analiz Müdürü Laura Page, Avrupa’dan Asya’ya yönlendirilen 11 LNG kargosu olduğunu doğruladı. Ayrıca, Avrupa’dan Mısır ve Türkiye’ye de yönlendirilen kargolar bulunuyor. Artan gerilim, Atlantik üzerinden taşınan LNG arzının daralacağına dair endişelerle birlikte küresel LNG fiyatlarını yükseltiyor. Bu durum, Avrupa’nın gaz depolarını doldurmaya çalıştığı kritik bir dönemde ortaya çıkıyor. Page, kış ısıtma sezonunun sona ermesiyle gaz talebinin düşeceğini ancak yaklaşan stoklama döneminin Avrupa için riskler barındırdığını ifade etti.

Hollanda TTF doğal gaz kontratı, salı günü megavat-saat başına 53-54 euro seviyelerinde kapanırken, gün içinde fiyatlar 60 euroyu aşmıştı. Asyalı alıcılar, Avrupa’daki muadillerine göre spot LNG için şu anda MMBtu başına 1-3 dolar daha fazla ödüyor. Bu fiyat farkı, ticaret akışlarını önemli ölçüde etkileyebiliyor. Yüksek fiyatlar, tüccarları LNG kargolarını doğuya yönlendirmeye teşvik ederken, Avrupa sınırlı LNG arzı için rekabet etmeye devam ediyor.

İtalya, Cezayir ile yeni enerji kaynakları bulma çabalarını sürdürürken, Katar’ın LNG tedarikindeki kesintileri telafi etmek için alternatif arayışlarına yönelmiştir. Çevreci düşünce kuruluşu ECCO, İtalya’nın bir yıl içinde Katar LNG’sini yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği ile ikame edebileceğini savunuyor. ECCO, yıllık 10 gigawatt yeni yenilenebilir enerji kapasitesinin gaz tüketimini önemli ölçüde azaltacağını öne sürüyor.